Rusiya və Avropanın Qarabağda toqquşan mənafeləri: Azərbaycan hansı addımı atmalıdır? - Səxavət Məmməd yazır

Qarabağ münaqişəsinin və Ermənistanla Azərbaycan arasındakı problemin həllinin yeni mərhələyə qədəm qoyduğu bildirilsə də, prosesə dərindən baxdığımız zaman irəliyə doğru atılmış addımların ciddi hesab edilə biləcək dəyişiklik yaratmadığını görürük. 

Ən azı maraqlı dövlətlər mövqelərindən bir addım da olsun geri atmır. Avropa İttifaqı Cənubi Qafqazı ələ keçirmək üçün cəhdlər edir, Rusiya 200 ildən çoxdur arxa bağçası saydığı regionu təhvil vermək istəmir. Burada ABŞ-nin fəaliyyətini də gözdən qaçırmaq olmaz. ABŞ Ermənistandakı diplomatlarının sayını artırır, ardınca olmayan Minsk qrupunu diriltməyə çalışır, bu azmış kimi, Qarabağdakı separatçıların “xarici işlər naziri”ni Vaşinqtona dəvət edir. Maraqlıdır, separatçıların “xarici işlər naziri”nə hansı ölkənin pasportu ilə viza verilib?

Laçından Xənkəndiyə açılan yol - Səxavət Məmməd yazır

Laçın rayonu, Zabux və Sus kəndlərinin Azərbaycanın nəzarətinə keçməsindən sonra elə ab-hava yaranıb ki, sanki Qarabağda hər şey bitib. Əksinə, çox şey hələ yeni başlayıb.

Münaqişənin aktiv fazası bitsə də, qalıqlar var və davam edəcək. Münaqişənin qalıqları zaman-zaman müxtəlif formalarla qarşımıza çıxacaq. Yəni kimsə 1988-ci ildən başlamış və 30 ildən çox davam etmiş düşmənçiliyin qısa zamanda bitməsini gözləməsin. Buna heç tərəflərin cəmiyyətinin düşüncəsi də imkan verməyəcək. Çünki hər iki tərəfdə çoxlu sayda pupulistlər mövcuddur və onlar düşmənçiliyi körükləyəcəklər. İki dövlət də müstəqillikdən sonra normal cəmiyyət yetişdirmək yerinə, maraqlarına xidmət edən toplum yetişdirib. Ona görə də proseslər sivil formada, qarşılıqlı anlaşma ilə çətin həll olunsun.

Ukraynanın Krım əməliyyatı - Rusiyaya inamsızlıq və psixoloji çöküş

Ukrayna ordusunun Krımdakı Rusiyaya məxsus aerodroma raket zərbələri endirməsi Ukrayna-Rusiya müharibəsində yeni mərhələyə start verdi. Həmin raket zərbələri Krımı və Rusiya nəzarətindəki Ukrayna torpaqlarını və orda yaşayan əhalinin təhlükəsizlik və psixoloji vəziyyətini ortaya qoydu.

Krım əhalisi əziyyət çəkir və əsas səbəb müharibə deyil. Rusiya Krım zəbt edəndən sonra ora məskunlaşmaq üçün əhali köçürməyə başladı. Həmin əhaliyə müəyyən vədlər vermişdi. Ancaq əhalinin həyat şəraitinin pis olması, su qıtlığı, yol problemi, ümumiyyətlə, verilən sözlərə əməl edilməməsi belə desək ordakı əhalini "tikan üstündə" saxlayırdı. Məsələ ondadır ki, Krımdakı aerodroma endirilən raket zərbələri əhalinin var olan problemlərinin üzərinə birini də əlavə etdi - Təhlükəsizlik! Yəni, artıq Rusiya nəzarətindəki bölgədə yaşayanlar anlamağa başladı ki, onların təhlükəsizliyi qorunmur.

Rusiyanın gözünü dikdiyi ZƏNGƏZUR: Kreml tarixi Azərbaycan torpağı üçün hərəkətə keçir - Səxavət Məmməd yazır

Qarabağ ətrafında cərəyan edən proseslər onu deməyə əsas verir ki, mövzu “Qarabağ problemi”ndən çoxdan çıxıb. Hazırda əsas məsələ Zəngəzurla bağlıdır.

Rusiyanın Ukraynaya təcavüzü, ABŞ və Avropa ölkələrinin Rusiyaya tətbiq etdiyi sanksiyalar şimal qonşumuzun iqtisadiyyatına ciddi təsir göstərir. Rusiya cənub və şərqə baxmağa məcburdur. Yəni Ukraynaya təcavüz faktı olmasaydı və Qərbin sanksiya məngənəsində sıxılmasaydı, çətin ki yönünü cənuba və şərqə tutardı. Bu həm də o anlama gələcəkdi ki, Rusiya Qarabağda istədiyi kimi davranacaqdı. İstədiyi vaxt gərginliyi artırıb, istədiyi vaxt azaldacaqdı. Beləcə təkcə münaqişəni yox, həm də bölgəni idarə edəcəkdi.

"Qisas"ın Ermənistanda yaratdığı xof və Azərbaycanın atmalı olduğu addımlar - Səxavət Məmməd yazır

Ağıllı düşünənədək dəli vurub çayı keçir.

Qarabağ ətrafında baş verənlər də təxminən belədir. Uzun illərdir Azərbaycan tərəfi düşünərək, hesablayaraq bir şeylər etməyə çalışırdı. Ancaq erməni tərəfi bir addımla, dəliliklə Azərbaycanın gündəmini müəyyən edirdi.

"Qisas"la nəticələnən proses: Hansı şəraitdə şəhid vermişik və yüksəkliklərin önəmi nədədir? - Səxavət Məmməd yazır

Bir neçə gün idi ki Qarabağda gərginliyin olduğu sezilirdi. Hər iki tərəf vəziyyətin stabil olduğunu söyləsə də, alınan informasiyalar tam əksini deyirdi. Yaranmış gərginlik dünən məntiqi sonluqla yekunlaşdı.

Azərbaycan ordusu iki istiqamət üzrə – Sarıbaba və Qırxqız istiqamətində xüsusi əməliyyat keçirərək ərazini nəzarətə götürdü. İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə mühəndis-istehkam işləri və təminat yollarının çəkilməsi prosesi davam edir.

Bunlar nəticədir. Gələk səbəbə…

Qarabağda müharibənin başlaması niyə real deyil? - Səxavət Məmməd yazır

Demək olar ki, hər gün “Müharibə başlayacaq” anonsları eşidirik.

Məsələ ondadır ki, müharibənin başlaması üçün müəyyən şərtlər lazımdır. Birbaşa gələk Qarabağ məsələsinə. Hesab edirəm ki, Qarabağda müharibənin başlaması üçün bütün hədlər keçilməyib. Birincisi, siyasi böhran pik həddə çatmayıb. Yəni tərəflərin XİN rəhbərləri yaxın zamanda ən son Gürcüstanda görüşə bilmişdilər. Həmin görüşdən sonra isə müsbət bəyanatlar verilmişdi. 44 günlük müharibədən öncəki dönəmə nəzər salsaq, tərəflər, demək olar, aylar idi ki, görüşmürdü. Siyasi böhran müharibənin olacağını açıq şəkildə deyirdi. Müharibədən əvvəl Azərbaycan tərəfinin Ermənistan tərəfinə göstərəcəyi yumşaq gücü belə yox idi. Əldə yalnız BMT-nin 4 qətnaməsi var idi. O qətnamələr yumşaq idi, ancaq heç bir gücü yox idi. Məsələ ondadır ki, hazırda Azərbaycan tərəfinin əlində yumşaq gücü var və bu tüknməyib. Məntiq və müharibə qanunauyğunları onu deməyə əsas verir ki, hazırkı gərginliyin süni çalarları çoxdur.

AzTV-nin tənqid imitasiyası, AMEA-nın "demokratiyası" - Səxavət Məmməd yazır

Avropa ölkələri, xüsusilə Almaniyanı tənqid yönündə formalaşan AzTV-nin tənqid “maşını” bəlkə də ilk dəfədir ki, ölkəyə ayaq açıb.

AzTV ilk Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasını hədəf seçib. Əslində AzTV-nin AMEA-nı tənqid etməsi Almaniyanın dağılması qədər uğurlu alınıb.

Antiterror əməliyyatları harada keçirilməlidir? - “Yenidən müharibə ehtimalı”… - Səxavət Məmməd yazır

Qarabağ müharibəsinin aktiv fazası bitəndən sonra sayını itirmişəm, artıq neçənci dəfədir ki, yeni müharibənin başlayacağını deyirlər, yazırlar.

Konkret bir səbəb göstərilir mi? Yox!

Bu cür müharibə ehtimalının cəmiyyət arasında artması iki səbəbdən baş verir.

Məmurların “dejurnı” veteranlardan mədət umması – Səxavət Məmməd yazır

Azərbaycan bəlkə yeganə ölkədir ki, qazilər, şəhid ailələri və əlillərlə bağlı məsələlərdə başqa dövlətlərin təcrübəsinə müraciət etməməlidir. Çünki Azərbaycan nəinki müstəqillik dövründə, hətta müstəqilliyin bərpasından əvvəl də şəhidlər verməyə başlayıb. O baxımdan, müharibə veteranı və əlilləri də ölkənin müstəqillik tarixi ilə eyni yaşdadır.

Bu ölkə şəhid ailələri, qazilər və əlillərin problemləri ilə böyüyüb. İndiyə qədər Azərbaycan ya özü təcrübə toplamalı idi, ya da xarici təcrübəyə müraciət edəcəkdisə, bu addımı çoxdan atmalıydı. Qısası, Azərbaycan ikinci müharibəyə və postmüharibə dövrünün problemlərinə çoxdan hazır olmalı idi. Hazırdırmı? Qətiyyən!

Canından bezdirilən qazilər, “Xan” tövrü göstərən məmurlar və günahkar çıxarılan cəmiyyət - Səxavət Məmməd yazır

Müharibənin aktiv fazası bitdi, canı, qanı bahasına torpaqları işğaldan azad edənlərə, ölkənin ərazi bütövlüyünü bərpa edənlərə qarşı sanki bir səlib yürüşü aparılır. Bir çox qazilər baş verənlərə məntiqli cavab tapmadığı üçün belə deyirlər: “sanki düşmənə yox, bəzilərinin qohumlarına güllə atmışıq, ona görə bizə qarşı belə davranırlar”.

Açığı mən də baş verənlərə məntiqli cavab tapa bilmirəm. Hərdən düşünürəm ki, bəlkə “barıtını çox etmişik”. Müharibə vaxtı “Hər şeyə görə əsgərlərimizə borcluyuq”, – deyirdilər. Düşünürdük ki, o əsgərlər müharibə bitəndən sonra üstümüzə veteran, əlil kimi qayıdanda, onları əl üstündə saxlayacaqlar.

Ortaya atılan ev məsələsinin bizə unutdurduqları - Səxavət Məmməd yazır

Müğənni Roza Zərgərlinin övladlığa götürdüyü Corc Qafarova ev verilməsi ölkədə ən çox müzakirə olunan mövzuya çevrilib.

Ev verilən şəxsin Roza Zərgərlinin oğlu olması məsələni bir qədər başqa istiqamətlərə çəkir.

Roza Zərgərlini nə səsindən, nə üzündən, nə də əndamından tanıyıram. Yazacaqlarımın da nə Zərgərliyə, nə də Qafarova aidiyyəti var.

Ölkədə xeyli adam ev məsələsinə görə Roza Zərgərlinin oğlunu dəstəkləyir: Uşaq evində qalıb, əziyyət çəkib, fəhlə kimi işləyib, küçələrdə yaşayıb. Əslində, bunu deyən adamlar hədəfi düzgün nişan alırlar, ancaq mərmini başqa yerə atırlar.

Bir yandan bahalıq, bir yandan məmur özbaşınalığı: Əhalini boğaza yığanların yeni oyunları - Səxavət Məmməd yazır

Aylardır ki, insanlar quru sərhədlərinin açılmasını gözləyir. Tək açıq olan quru sərhədini də bağlayırlar. Cavabdeh qurumların hamısı da ağzına su alıb oturub. İnsanların Türkiyəyə ucuz gedə biləcəyi yolu da bağlayırlar ki, ancaq bahalı uçmaq olar. Bahalı həyat yaşayırıq axı. Adını qoyacaqlar ki, meymunçiçəyi təhlükəsinə görə bu addımı atıblar. Meymun da bilir ki, meymunçiçəyi hava yolu ilə yayılmır, ancaq yaxın təmasla, özü də lap yaxın təmasla keçə bilir, ancaq bizim “çiçəklər” bunu bilmir…

Ermənistanın danışıqlı döyüşü və ya ikiüzlü siyasətə necə cavab verməli? - Səxavət Məmməd yazır

Qarabağ müharibəsinin aktiv fazası geridə qalandan sonra Rusiya sülhməramlılarının nəzarəti altındakı bölgələrimizdə hələ də qanunsuz erməni silahlı dəstələri xidmət aparmaqdadır. Bununla bağlı Azərbaycan tərəfi bir neçə dəfə etiraz səsini ucaltsa da, heç bir nəticə verməyib.

Hazırda Ermənistanla Azərbaycan arasında müəyyən danışıqlar baş verir. Delimitasiya komissiyası yaradılıb, kommunikasiyanın açılması üçün cəhdlər var, ancaq müsbət sayıla biləcək bu halların qarşılığında Paşinyan birdən-birə, belə desək, “valı dəyişdi”.

Müdafiə nazirinin gündəm olmayan MÜSAHİBƏSİ: Zakir Həsənovun bir-birinə zidd açıqlamaları - Səxavət Məmməd yazır

Müdafiə naziri, general-polkovnik Zakir Həsənov Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri günü münasibəti ilə AzTV-yə müsahibə verib.

Düşünürəm ki, hər bir ölkənin müdafiə nazirinin verdiyi geniş müsahibə müzakirə mövzusuna çevrilir və çevrilməlidir. Azərbaycanda, nədənsə, belə müzakirələr açılan kimi dərhal biriləri ortaya çıxır, tənqid edənləri topa tutur. Müxtəlif arqumentləri də var. Misal üçün, müdafiə nazirini tənqid etmək üçün, gərək, mütləq general, ya da hərb elmi üzrə akademik olasan. Bu tip adamların düşüncəsinə görə, Lenini tənqid etmək üçün SSRİ qurmalıyıq…

Azərbaycan ordusunun Türkiyə modelinə KEÇİDİ: Qət edilən məsafəyə və "stop"lamaya tarixi baxış - Səxavət Məmmədin ARAŞDIRMASI

Azərbaycan ordusunun Türkiyə ordu modelinə keçidindəki problemlərə toxunarkən bəziləri elə düşünür ki, hazırda baş verənlər Azərbaycan ordusu üçün yenilikdir və ona görə bu çətinliklər baş verir.

Azərbaycan ordusunun keçmək istədiyi modelin adını Türkiyə modeli, NATO standartlarına uyğun ordu modeli qoya bilərik. Adın hər nə olmasından aslı olmayaraq, bu, dünyada müasir ordu modeli sayılır. Bütün ölkələr bu keçidi bir formada təşkil edir.

Bu modelin Azərbaycandakı inkişaf mərhələsinə baxmaqda fayda var.

Ordunun Türkiyə modelinə keçidinin önündəki MANEƏLƏR: Kimlər prosesə əngəl olur? - Səxavət Məmməd yazır

Türkiyə modelinə keçidlə bağlı problemlərin aktuallığını nəzərə alaraq yenidən bu mövzuya müraciət etmək qərarına gəldim.

Azərbaycan ordusunun Türkiyə modelinə keçidinin görüntüsü, demək olar ki, yaradılıb. Ştat strukturu olaraq, mexanizm olaraq bütün hərbi qurumlarda sənəd üzərində Türkiyə modelinə keçidi görəcəyik. Reallıqda isə bu hələ də arzu olaraq qalır. Türkiyə ordusuna baxanda görürük ki, rüşvət sözü Türkiyə ordusunda 1 kilometrliyinə belə yaxın düşə bilməz. Məsələ ondadır ki, Türkiyə ordusunda hərbçilərin təminatları, onlar ordudan tərxis olunandan sonra statusları, xidmətdə olan dövrdə hərbçiyə, onların ailələrinin sosial təminatına yanaşma da Azərbaycan ordusundan çox fərqlidir. Modelə keçid baş tutursa, bunlar da baş tutmalıdır.

Azərbaycan ordusu üçün ağrılı PROSES: Türkiyə modelinə keçid nə üçün bu qədər sancılı olur? - Səxavət Məmməd yazır

Bütün keçidlərin sancılı olduğu deyilir.

Müharibədən sonra Azərbaycan ordusu yeni modelə – Türkiyə modelinə keçidə start verdi. Əslində, bu keçidin əsası rəsmi elandan çox əvvəl qoyulmuşdu. Azərbaycan ordu mənsublarını yetişdirmək üçün Türkiyə ilə sıx əlaqə qururdu. Bu əlaqənin tarixi 1992-ci ildən başlayır. Azərbaycanda kadr yetişdirmək üçün tədrisdə Türkiyə ədəbiyyatına daha çox xitab olunurdu. Türkiyənin hərbi nəşrləri tərcümə olunurdu. Yəni Azərbaycan ordusu mənsublarının böyük hissəsi Türkiyə təhsillilər sayıla bilər. Uzun illər davam edən əməkdaşlıq fonunda keçid bu qədər sancılı olmamalı idi.

Üç müharibə iştirakçısına 9 aydır pensiya verilmir - Səxavət Məmməd Tərlan Eyvazovdan yazır

Bunları yazdığıma görə, bəlkə də, hərbi ekspert, üç müharibə iştirakçısı olmuş Tərlan Eyvazov məndən inciyəcək…

İncisə də, inciməsə də, bunları yazmağı özümə borc bilirəm.

Öncədən bildirim ki, Tərlan Eyvazov həm də rəssamdır. O, bir neçə gün əvvəl “Yorulmuş əsgər” tablosunu sosial şəbəkədə paylaşmışdı.

Tərlan Eyvazov tablosunun üzərinə həm də gözəl bir yazı həkk etmişdi. O yazıya əl gəzdirmək günahdır, ona görə öz yazdığı kimi də təqdim edirəm:

“Dincəl əsgər, döyüşlər yordu səni…

Rusiyanın vassalına çevrilmiş Belarus: Xalq Lukaşenko bəlasından qurtula biləcək?

Rusiyanın Ukraynaya təcavüzü təkcə iki ölkəyə yox, həm də qonşu ölkələrə ciddi təsir edir. Ukraynaya qonşu olan bir çox ölkə Rusiyanın təcavüzünü pisləyib onun qarşısında yer alsa da, Belarus seçimini Rusiyadan yana etdi.

Əslində, bunda da qeyri-adi bir şey yoxdur. Çünki Belarusdakı hakimiyyətin qoruyucusu və havadarı Rusiyadır. Müharibə başlayanda Belarusun aktiv döyüşlərə qatılacağı gözlənilsə də, bu baş vermədi. Belarus xalqın sərt reaksiyası qarşısında buna getməkdən çəkindi. Əvəzində isə ərazisini Rusiyaya tamamilə açdı. Rusiya Belarus ərazisindən hücumlar həyata keçirdi. Mövzunu açmağımızda səbəb isə son günlər Belarus ərazisindən Ukraynanın raketlərlə vurulmasıdır.